Paulus onder filosofen - klein verslag

De studiemiddag op 30 mei in Den Bosch: Paulus onder filosofen, georganiseerd door de Wijsgerige Afdeling van het Thijmgenootschap, trok een verheugend aantal belangstellenden. Het thema bleek niet alleen interessant voor filosofen, maar ook voor leden van de andere afdelingen.

Gert Jan van der HeidenIn zijn lezing signaleerde Gert Jan van der Heiden de belangstelling bij verschillende moderne filosofen van uiteenlopende oriëntatie voor de brieven van de apostel Paulus. Van der Heiden, hoogleraar metafysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen, noemde Martin Heidegger, Jacob Taubes, Alain Badiou en Georgio Agamben.

In zijn recente werk The Faith of the Faithless beschuldigt Simon Critchley deze moderne filosofen van een crypto-marcionisme. Zij zouden, net als Nietzsche, in Paulus ten onrechte een dualisme tussen deze wereld en een goddelijke wereld lezen.

Gert-Jan van der Heiden betoogde echter dat deze kritiek op Heidegger, Taubes, Badiou en Agamben niet terecht is. Hij deed dit door de betekenis van de termen 'gebeurtenis' en 'geloof' in de brieven Paulus te beschrijven en de wijze waarop genoemde filosofen het belang van deze begrippen onderstrepen. 'Gebeurtenis' is een gebeuren in deze wereld, die aan het voorbijgaan is. 'Gebeurtenis' betekent ook dat natuurnoodzakelijke wetmatigheid niet het enig mogelijke is in onze werkelijkheid. 'Geloof' is de (ethische) houding die een antwoord vormt op een zo begrepen werkelijkheid.

Ezra de la HayeIn zijn lezing ging Ezra de la Haye, promovendus in metafysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen, vooral in op Georgio Agamben. Agamben is als jurist geïnteresseerd in Paulus' omgaan met de wet. Hij vergelijkt de wijze waarop Paulus omgaat met de wet met het moderne rechtsgevoel.

Paulus liep aan tegen het paradoxale van de wet, namelijk dat de wet universeel geldig dient te zijn, en iedereen op de zelfde manier door de wet wordt geoordeeld, maar dat de wet juist feitelijk scheiding maakt. Paulus roept volgens Agamben op om naar de innerlijkheid van waaruit de wet is ontstaan terug te keren, namelijk de belofte van gelijkheid en rechtvaardigheid. En Agamben sluit zich bij die oproep aan.

*

Gert Jan van der Heiden en Ezra de la Haye zijn beiden betrokken bij het interdisciplinaire onderzoeksproject ‘Overcoming the Faith-Reason Opposition: Pauline Pistis in Contemporary Philosophy'. Klik hier voor de website van het project: www.paulandphilosophy.nl